 |
 |
|
Türk Sultanları
|
 |
| Babası |
Yıldırım Bayezid |
| Annesi |
Devlet Hatun |
| Doğumu |
1379 |
| Vefatı |
26 Mayıs 1421 |
| Saltanatı |
1413-1421 |
|
|
MEHMED HAN -I
(ÇELEBİ SULTAN MEHMED) |
Osmanlı padişahlarının beşincisi ve Osmanlı Devleti'
nin ikinci kurucusu.
Babası Sultan Yıldırım Bayezid
Han, annesi Germiyanoğlu Süleyman Şah' ın kızı Devlet Hatun'
dur. Küçüklüğünden itibaren devrin en yüksek alimlerinden
ders aldı. Din ve fen ilimlerini öğrendi. 1393' de devlet
idaresinde tecrübe sahibi olmak üzere Amasya' ya sancak beyi
tayin olundu.
Çelebi Mehmed, Ankara savaşından (1402)
sonra parçalanan Osmanlı topraklarını yeniden bir idare altında
birleştirmek için fervet devrinde (1402-1413) kardeşleri Süleyman,
İsa ve Musa Çelebiler ile mücadele etti. En son 1413' de Çamurlu
mevkiinde, Musa Çelebi kuvvetlerini bozguna uğrattıktan sonra,
Edirne' de tahta çıktı. Böylece Osmanlı Devleti' ni karşılaştığı
bu büyük bunalımdan kurtararak devletin birliğini sağlayan
Çelebi Sultan Mehmed, ilk olarak elden çıkan toprakları geri
almaya çalıştı.
1414' de Anadolu üzerine yürüyerek Aydın
oğlu Cüneyd Bey' in elinden Kayacık, Nif ve İzmir'i aldı.
Karamanoğulları' na ait Konya' yı muhasara etti ise de İkinci
Mehmed' in af dilemesi ve tabiiyetini arzetmesi üzerine barış
yaptı. Ancak Karamanoğlu' nun sözünde durmaması üzerine Sultan
Mehmed, şehri ikinci defa kuşatarak zabtetti (1415). Daha
sonra yapılan antlaşmayla Konya'yı Karamanoğulları' na bırakan
Sultan, Beypazarı, Sivrihisar, Akşehir, Yalvaç ve Beyşehir
kalelerini ülkesine kattı.
Bundan sonra, evvelce Musa Çelebi ile birleşerek
kendisine karşı hareket eden ve vergisini de göndermeyen Eflak
beyi Mirça üzerine yürüyen Sultan, onu Yer-Göğü' de mağlup
etti. Mirça, üç yıllık vergisini ödediği gibi, oğlunu da rehin
olarak bıraktı. Rumeli' den dönüşünde Candaroğulları üzerine
yürüdü. Tosya, Çankırı ve Kalecik' i ele geçirdi. 1419 ve
1420'de ilk defa Tuna ırmağının kuzeyine geçerek Basarabya'
ya girdi.
Çelebi Mehmed devrinin en önemli iç hadisesi
Şeyh Mahmud Bedreddin isyanıdır. İslam' a uymayan sapık fikirlerini
halk arasında yayn Şeyh Bedrettin' in çıkardığı isyan kısa
sürede Karaburun' dan Amasya' ya kadar yayıldı. Ancak ülkeye
tek başına hakim olduğu günden beri Şeyh Bedrettin' in hareketlerini
dikkatle takip eden Sultan, Şeyhin ve tarafdarlarının başlattığı
bu ayaklanmayı zamanında bastırmaya muvaffak oldu. Yakalanan
Şeyh Bedrettin İslam alimlerinin fetvası üzerine idam edildi.
Aynı yıl Rumeli' de taht mücadelesine giren
ve Düzmece Mustafa olarak da bilinen kardeşi Mustafa Çelebi'yi
yenilgiye uğrattı. Mustafa Çelebi kaçarak Bizans İmparatoruna
sığındı. Bu olaydan kısa bir müddet sonra Sultan, Edirne'
de avlanırken rahatsızlandı ve çok geçmeden de 26 Mayıs 1421'
de vefat etti. Naşı Burasa' ya getirilerek Yeşil Türbe' ye
defn edildi.
Osmanlı Devleti' nin ikinci kurucusu kabul
edilen Çelebi Mehmed, sabırlı, azim ve irade sahibi sözüne
ve vadine sadık, vakur bir hükümdar idi. Sekiz yıllık saltanatını
Allahü tealanın dinine hizmet etmek ve yolunu yaymak için
kuvvetli bir devlet kurmaya feda etti. Küçük ve büyük yirmi
dört muharebede bulunarak kırka yakın yara aldı. İçte ve dışta
daimi olarak din ve devlet düşmanlarıyla mücadele halinda
iken yazdığı bir şiiri:
"Cihan hasm olsa, Hakk' dan nusret iste!
Erenlerden dua vü himmet iste!"
beytiyle başlamaktadır. Çelebi Mehmed, memleketindeki refahtan
diğer müslümanlara da pay vermek, Resul-i ekremin mübarek
komşularının dualarını almak için her sene onlara hediyeler
gönderme adetini başlattı. Sürre alayı adı verilen bir hey'etle
gönderilen hediyeler, Mekke ve Medine' deki mubarek yerlerin
tamir ve bakımı ile fakirlerin yiyecek ve giyecekleri için
sarf edilirdi.
Memleketin imarına büyük önem veren Sultan,
Bursa' da Yeşil Türbe ile bir cami, medrese ve imaret, Edirne'
de bir cami ve bedesten, Amaya' da da oğlu Kasım için bir
türbe yaptırmıştır. |
|
|
|
|
|
 |
|
