|
|
 |
 |
 |
|
Çınaraltı
|
| Yazar:
İsmail Yağcı |
|
Bu yazı Türkiye Gazetesi'nden
alınmıştır. |
| Kanuni Sultan Süleyman Han | Kanuni Sultan Süleyman Han
14 Aral?k 2005 Çar?amba
Kanuni Sultan Süleyman Han, babas? Yavuz Sultan Selim Han??n vefat? ile iktidar emanetini devrald?. Selim Han??n k?sa fakat ba?ar?l? döneminin a??rl??? omuzlar?na çökmü?tü.
1520?de ba?a geçer geçmez, devlet i?lerinde adaletin hükümran olmas? için ne gerekiyorsa onu yapmaya koyuldu. Kanuni ilk defa kanunlar haz?rlatarak, devlette kendisi dahil herkesin bunlara uymas? gerekti?ini ilan etti. ??neyi de, çuvald?z? da önce kendine bat?rm??t?. Ve bundan sonra da bat?racakt?.
Bunlar? yaparak halk?n?n gözüne girmeye çal??m?yordu. Buna ihtiyac? yoktu. Babadan kalan bir iktidar vard?. Kendini oradan uzakla?t?racak bir seçmen kitlesi de yoktu.
Davran??? insan? e?ref-i mahlukat bilmesinden, ona sayg?s?ndan ve inançlar?ndan kaynaklan?yordu.
Babas? Selim Han, onu göreve çok iyi haz?rlam??t?. Nas?l m?? Kendinden önceki bütün halefleri gibi.
Sahi bir hükümdar nas?l yeti?tirilirdi, onu anlatmal?y?m:
Bir hükümdar?n bir çocu?u dünyaya geldi?inde, hemen e?itim ve ö?renimi ba?lard?.
Cinsiyetine bak?lmaks?z?n bu çocuklar, 0-7 ya? grubunda, ya??na uygun e?itim ve ö?renimde, sarayda görevli cariyeler taraf?ndan özenle yeti?tirilirdi.
Cariyeler baz? tarih cahillerinin dillendirdi?i gibi, padi?ahlar?n e?lenceli?i insanlar de?ildi. Bunlar 8-10 ya?lar?nda saraya al?n?r ve cariyeler mektebi ad?ndaki, Kad?nlar Yüksek ?dari Bilimler Akademisi?nde yeti?tirilirdi. Ve müstakbel padi?ahlar bunlar?n eline teslim edilirdi.
7-14 ya? grubunda çocuklar?n e?itimleri yine cariyelerin sorumlulu?unda, ö?retimleri ise erkek çocuklar için ?ehzade Hocalar?na b?rak?l?rd?. 14 ya??nda ise her erkek çocuk bir sancak beyli?ine gönderilir, orada devlet i?lerini ö?renmesi sa?lan?rd?.
Her insan?n kabiliyetleri, zekas? ve bilgileri elbette farkl? idi.
Kanuni Sultan Süleyman??n 8 o?lu oldu.
Bunlardan üçü, Murat (1520), Mahmud (1521) ve Abdullah (1526) daha çocuk iken vefat etti.
Geriye kalan 5 o?lu ise do?um tarihlerine göre; Mustafa (1515) Mehmet (1521) Selim (1524), Bayezit (1525) ve Cihangir (1530 ) idi. Bütün çocuklar? güçlü ?air idi.
Bunlardan ?ehzade Mehmet, babas?n?n seçimine göre, devlet yönetmeye en lay?k olan? idi. Padi?ah onu Manisa?ya sancak beyi yap?p, kendine veliaht seçti. ?ehzade Mehmet 22 ya??nda iken Manisa?da vefat etti.
Kanuni henüz 49 ya??ndad?r. Küçükleri hariç, Mehmet?in vefat? ilk evlat ac?s?d?r. Ve kendisi 10?uncu seferi hümayundad?r. 16 Kas?m 1543?te Bayezit Camii?nde cenaze namaz? k?l?nd? ve bugünkü ?ehzade Camii?nin avlusu olacak yere defnedildi. Cami in?aat? da 1544 y?l?nda ba?lad?, 1548?de bitti. Kabrin üstüne de türbe yap?ld?. Sanduka üstüne de ah?aptan minik bir taht kondu.
?ehzade Mehmet?in bir a?abeyi 28 ya??ndaki (Mustafa) vard?. Babas? Süleyman Han?a kar?? asker toplad??? için 1553 senesinde, 38 ya??ndayken cezaland?r?ld?.
Cihangir ise Mehmet?in vefat?nda henüz 13 ya??ndad?r. O da 1553?te anla??lmayan bir hastal?ktan vefat etti.
Yani ?ehzade Mehmet?in önünü kesmek için a?abeyi bir tek Mustafa vard? ki, o da Mehmet?in vefat?ndan sonra babas?na ayakland?.
?ehzade Mehmet?i, Bizans entrikalar?yla a?abeylerinin harcad??? sözlerinin; gerçekle yak?ndan uzaktan alakas? yoktur.
?ehzade Bayezit ise babas?na kar??, ?ran ?ah? Tahmasp?a s???nd? ise de; yine Tahmasp??n emriyle 1561?de ?ran?da idam edildi.
46 senelik ba?ar?l? bir iktidar dönemi ya?ayan Kanuni Sultan Süleyman??, saray kad?nlar?n?n oyunca?? gibi anlatmak ancak Türk tarihini bilmeyenlerin i?idir.
| |
|
|
|
 |
|
